Woningbouwbeleid speelt niet in op vraag eengezinswoningen

Het woningbouwbeleid in Nederland is te weinig gericht op de vraag. De helft van de woningzoekenden wil een eengezinswoning, terwijl in de plannen maar 28% van de nieuwbouw bestaat uit dat woningtype. Bovendien gaat het beleid voorbij aan de vraag naar midden- en duurdere segmenten.

Dat blijkt uit een onderzoek in opdracht van IVBN, Neprom en WoningBouwersNL. De woningbouwplannen die er nu liggen, zijn te veel gericht op de bouw van appartementen en stedelijke verdichting, zeggen de onderzoekers. Dit sluit niet aan op de vraag naar eengezinswoningen. Bovendien is er veel meer vraag naar woningen in het midden- en duurdere segment dan beleidsmakers vaak aannemen.

Papieren werkelijkheid

“We sturen nog te vaak op papieren werkelijkheden,” stelt directeur Fahid Minhas van Neprom. “De praktijk moet leidend zijn. Dat betekent dat beleidsmakers veel scherper moeten kijken naar de échte woonbehoefte van mensen. Blijven we vasthouden aan papier, dan blijven we bouwen voorbij aan wat mensen werkelijk nodig hebben.”

De woonbehoefte draait niet alleen om wat mensen ideaal gezien zoeken, maar ook om wat zij kunnen betalen en welke concessies ze willen doen, stellen de onderzoekers. De zoektocht naar een woning is daarmee complexer dan beleidsmakers vaak inschatten.

Zoekprijs niet in beton gegoten

Zo is een opvallend nieuw inzicht dat de zoekprijs vaak niet in beton is gegoten. Veel woningzoekenden kunnen meer uitgeven aan duurdere woningtypen dan waar ze zich in eerste instantie op richten. Het beleid waarin ‘tweederde betaalbaar’ centraal staat, is daarmee een onderschatting van de praktijk, zegt directeur Coen van Rooyen van WoningBouwersNL. “Dit biedt kansen, want de ontwikkeling van duurdere woningtypen zorgt voor meer doorstroming op de woningmarkt.”

Het huidige onderzoek sluit aan op een eerdere analyse van Friso de Zeeuw en Geurt Keers, geven de opdrachtgevers aan. Naast de grote vraag naar eengezinswoningen waarin niet wordt voorzien, concludeerden De Zeeuw en Keers dat het bouwbeleid op meer punten niet flexibel is. Zo is de vraag naar woningen met een groene omgeving groot (60-70% van de zoekenden), terwijl de plancapaciteit vooral op stedelijke appartementen is gericht.

Ruim de helft doorstromers

Daarnaast kloppen aannames over doelgroepen niet altijd, geven zij aan. Ruim de helft van de woningzoekenden bestaat uit doorstromers die een eengezinswoning willen. De groep starters is 35%, terwijl de groep zoekenden boven de 65 jaar slechts 12% is van de totale aantal woningzoekenden.