Vastgoedketen roept op tot aanpak hypotheekfraude

Een brede coalitie uit de vastgoed- en financiële sector roept de Tweede Kamer op om hypotheekfraude steviger aan te pakken. Volgens de ondertekenaars worden duizenden woningen aan de markt onttrokken. Met grote gevolgen voor de leefbaarheid, veiligheid en de beschikbaarheid van woningen.

In een brief aan de Tweede Kamer stellen vertegenwoordigers uit onder meer de bancaire sector, de makelaardij, het notariaat en de overheid dat hypotheekfraude structureel bijdraagt aan ondermijning en criminaliteit, terwijl de woningmarkt al onder druk staat.

Duizenden woningen buiten bereik

Volgens de briefschrijvers gaat het naar schatting om meer dan 8.000 woningen die door hypotheekfraude in handen zijn gekomen van criminelen. Deze panden worden gebruikt voor witwassen, illegale verhuur en arbeidsuitbuiting, waardoor kwetsbare wijken extra worden belast. Tegelijkertijd kunnen reguliere woningzoekenden deze woningen niet benutten. De coalitie stelt dat de maatschappelijke schade verder reikt dan alleen financiële verliezen voor banken. Ook de leefbaarheid en veiligheid in buurten komen onder druk te staan. In oktober 2025 leidde hypotheekfraude nog tot acht arrestaties in Amsterdam en Zaandam.

Beperkingen voor poortwachters

Makelaars, notarissen, accountants en taxateurs spelen een belangrijke rol bij het signaleren van fraude, maar beschikken volgens de brief over onvoldoende wettelijke mogelijkheden. Zo mogen notarissen onderling geen informatie delen over geweigerde diensten en is het beroep van makelaar niet wettelijk gereguleerd. Dit leidt tot kwaliteitsverschillen en maakt misbruik eenvoudiger. De ondertekenaars pleiten daarom voor wettelijke kwaliteitsnormen, betere bescherming van melders en ruimere mogelijkheden voor gegevensdeling binnen de keten.

Inkomenscontrole bij hypotheekaanvragen

Een belangrijk knelpunt ligt bij het vaststellen van inkomensgegevens bij hypotheekaanvragen. Hypotheekverstrekkers kunnen momenteel niet controleren of loonstroken, belastingaangiften en jaarcijfers juist zijn. Fraudeurs maken hier gebruik van door vervalste documenten aan te leveren of aangiften later te corrigeren. De vastgoedcoalitie pleit ervoor dat hypotheekverstrekkers inkomensgegevens kunnen verifiëren bij de Belastingdienst, met automatische signalen bij verdachte wijzigingen.

Meer ruimte voor publiek-private samenwerking

Ook aan de repressieve kant schiet de aanpak volgens de brief tekort. Politie, gemeenten en Belastingdienst beschikken vaak over relevante informatie, maar mogen deze niet delen met hypotheekverstrekkers of andere partijen. Hierdoor blijven frauduleuze hypotheken soms in stand, zelfs na een veroordeling. De briefschrijvers vragen om aanpassing van wetgeving zodat informatie-uitwisseling tussen publieke en private partijen beter mogelijk wordt. Dit moet het opsporen en beëindigen van fraude versnellen.

Oproep tot snelle wetgeving

De coalitie benadrukt bereid te zijn om actief mee te werken aan de uitwerking en implementatie van de voorgestelde maatregelen. Volgens de ondertekenaars is snelle actie nodig om te voorkomen dat crimineel geld via vastgoed de bovenwereld blijft binnenstromen. De oproep is nadrukkelijk bedoeld in het belang van starters op de woningmarkt en bewoners van wijken die met ondermijning te maken krijgen. De brief is ondertekend door vertegenwoordigers van onder meer banken, notarissen, makelaarsorganisaties, toezichthouders en gemeenten.