Bankbeleid beperkt aflossingsvrij wonen

Bankbeleid beperkt aflossingsvrij wonen

Steeds meer huiseigenaren met een aflossingsvrije hypotheek krijgen te maken met beperkingen vanuit banken. Vooral bij wijzigingen zoals verhuizen of oversluiten kunnen nieuwe, strengere regels roet in het eten gooien. Dat leidt tot groeiende onzekerheid over de financieringsmogelijkheden.

Vereniging Eigen Huis waarschuwt dat banken hun beleid rond aflossingsvrije hypotheken versneld aanscherpen, mede onder druk van Europese toezichthouders. Volgens de belangenorganisatie gebeurt dit vaak zonder duidelijke communicatie richting klanten.

Onzekerheid bij wijzigingen

Voor huiseigenaren verandert er weinig zolang de hypotheek ongewijzigd blijft. Problemen ontstaan vooral op het moment dat consumenten hun lening willen aanpassen, bijvoorbeeld bij een verhuizing of verlenging. Dan blijken banken strengere voorwaarden te hanteren, die per instelling verschillen. Dit zorgt voor onzekerheid over het behoud van het aflossingsvrije deel of het benutten van overwaarde. Uit een peiling van het consumentenprogramma Radar blijkt bovendien dat een groot deel van de huiseigenaren niet op de hoogte is van deze aanscherpingen.

Beperking van risico’s door banken

Banken bouwen hun aflossingsvrije hypotheekportefeuilles af om financiële risico’s te beperken. In Nederland hebben circa 2,5 miljoen huishoudens een dergelijke hypotheekvorm, volledig of gedeeltelijk. Hoewel deze leningen in veel gevallen al jaren probleemloos worden gedragen, hanteren banken steeds vaker generieke beperkingen. Volgens Vereniging Eigen Huis kan dit ertoe leiden dat consumenten met voldoende draagkracht toch vastlopen. De organisatie stelt dat het huidige beleid onvoldoende ruimte laat voor maatwerk.

Pleidooi voor onafhankelijke toets

Om consumenten beter te beschermen, pleit Vereniging Eigen Huis voor de invoering van een zogeheten bankvoucher. Daarmee zouden huiseigenaren kosteloos een onafhankelijke adviseur kunnen inschakelen voor een beoordeling van hun hypotheek. Het doel is om niet uitsluitend afhankelijk te zijn van de interne normen van één bank. Een externe toets kan volgens de organisatie helpen om de werkelijke betaalbaarheid en risico’s beter inzichtelijk te maken.

Oproep tot betere communicatie

De belangenorganisatie roept banken op om transparanter te communiceren over beleidswijzigingen en de impact daarvan. Daarbij zou meer gekeken moeten worden naar de feitelijke maandlasten in plaats van uitsluitend theoretische normen. Ook vraagt zij om meer maatwerk, met name bij ingrijpende levensgebeurtenissen zoals scheiding, werkloosheid of pensionering. Dit moet voorkomen dat financieel verantwoorde oplossingen buiten bereik raken.

Dalende vraag naar afloosingsvrij

Ondertussen neemt de vraag naar aflossingsvrije hypotheken af. In februari zat in 28% van de aanvragen een aflossingsvrij deel. Twee jaar geleden was dat nog 63%. Vooral bij de kopersgroep daalt de vraag naar hypotheken met een aflossingsvrij deel, meldt Hypotheken Data Netwerk (HDN) in een overzicht van aanvragen in februari.