Grotere woonkloof na eerste kwartaal

Grotere woonkloof na eerste kwartaal

De hypotheekmarkt is in het eerste kwartaal van 2026 licht gegroeid, ondanks een zwakke start van het jaar. Een uitzonderlijk sterke slotfase in maart zorgde alsnog voor een positief resultaat. Tegelijkertijd nemen de verschillen tussen kopersgroepen en regio’s verder toe.

Uit nieuwe kwartaalcijfers van HDN (Hypotheken Data Netwerk) blijkt dat vooral externe factoren, zoals renteontwikkelingen, de marktdynamiek sterk beïnvloeden. Volgens die cijfers werden in het eerste kwartaal 146.814 hypotheekaanvragen verwerkt, een stijging van 3,3% ten opzichte van een jaar eerder.

Recordweken trekken kwartaal over de streep

Het eerste kwartaal begon terughoudend, met tot en met week 10 ruim 14% minder aanvragen dan een jaar eerder. In de derde week van maart sloeg het sentiment echter om en nam het aantal aanvragen snel toe. In week 11 werd met 22.723 aanvragen zelfs een record bereikt. Ook in de weken daarna bleef het volume bovengemiddeld hoog. Deze piek hing samen met geopolitieke spanningen en daaropvolgende renteverhogingen, die consumenten aanzetten tot actie. Door deze sterke eindsprint sloot het kwartaal alsnog met groei af.

Woonkloof tussen starters en doorstromers groeit

De verschillen tussen starters en doorstromers zijn in het eerste kwartaal verder toegenomen. Starters brengen gemiddeld meer eigen middelen in en lenen tegelijkertijd relatief meer ten opzichte van de woningwaarde. Ook kopen zij vaker woningen met een minder gunstig energielabel. Dit leidt in veel gevallen tot hogere maandlasten, mede doordat zij vaker in een hogere risicoklasse vallen qua rente. Doorstromers hebben daarentegen minder eigen geld nodig en kopen relatief energiezuinigere woningen. De combinatie van deze factoren vergroot de ongelijkheid op de woningmarkt.

Groei niet-kopersmarkt zet door, maar vertraagt

De niet-kopersmarkt liet opnieuw groei zien en kwam uit op 63.436 aanvragen, het hoogste niveau sinds 2022. Vooral het aantal hypotheekverhogingen nam toe, onder meer voor woningverbetering en verduurzaming. Tegelijkertijd lijkt de groei af te vlakken ten opzichte van eerdere kwartalen. Dit kan erop wijzen dat een deel van de inhaalvraag inmiddels is gerealiseerd. De rol van verduurzaming blijft daarbij een belangrijke aanjager. De ontwikkeling van dit segment blijft relevant voor de bredere hypotheekmarkt.

Regionale verschillen nemen verder toe

De ontwikkeling van de hypotheekmarkt loopt regionaal steeds verder uiteen. In provincies als Limburg en Zeeland was sprake van duidelijke groei, terwijl in onder meer Drenthe en Utrecht juist een daling zichtbaar was. Ook de verschillen in woningprijzen zijn groot. Zo ligt het gemiddelde hypotheekbedrag voor niet-NHG starters in Noord-Holland aanzienlijk hoger dan in Friesland. Deze spreiding wijst op uiteenlopende marktdynamieken en betaalbaarheid per regio. Voor marktpartijen onderstreept dit het belang van regionale differentiatie.

Woningmarkt laat tekenen van stabilisatie zien

De gemiddelde woningwaarde steeg in het eerste kwartaal met 2% tot € 517.200, de kleinste toename sinds 2023. Daarmee lijkt de eerdere sterke prijsstijging af te vlakken. Ook het gemiddeld aangevraagde hypotheekbedrag liet slechts een beperkte stijging zien. Dit duidt op een meer stabiele markt, waarin vraag en aanbod zich geleidelijk beter tot elkaar verhouden. Tegelijkertijd blijven externe factoren, zoals renteontwikkelingen, van invloed op het verdere verloop van de markt. Ook de analisten van ABN AMRO verwachten dat na een sterk 2025 de huizenmarkt in 2026 waarschijnlijk afkoelt. De huizenprijzen stijgen licht door, maar het aantal transacties zal dit jaar en volgend jaar dalen, schatten ze in.