Ingrid Lambregts, wethouder Doetinchem: ‘Korte lijnen kunnen gang naar rechter voorkomen’

Ingrid Lambregts is sinds 2014 wethouder en sinds 2018 loco-burgemeester in Doetinchem. De Achterhoekse centrumgemeente heeft een ambitieuze groeivisie ontwikkeld die moet leiden naar 70.000 inwoners in 2036. Voor die tienduizend extra inwoners moeten er woningen komen, in een periode waarin het bouwtempo de vraag al jaren niet kan bijhouden. Desondanks kijkt Lambregts optimistisch naar de komende jaren. “We geloven in korte lijnen en veel overleg met omwonenden en ontwikkelaars. Daarmee voorkomen we vaak een gang naar de Raad van State en dat scheelt heel veel tijd.”

tekst: Geert Hilferink

U kwam in 2014 vanuit De Ronde Venen naar Doetinchem en verruilde het Groene Hart voor de Achterhoek. Wat waren destijds de grote verschillen?

“In de tijd dat ik in Doetinchem als wethouder startte, was de Achterhoek aangewezen als zogeheten ‘Krimpregio’. Daar moest ik wel aan wennen. Het leek er een beetje op alsof er een bord in de grond was gezet waarop groot ‘uitverkoop’ stond. Doetinchem als centrumgemeente kromp niet. Dat “etiket” hielp ons niet. We zaten in die jaren nog wel in de staart van de economische crisis die in 2008 was begonnen en hebben in die jaren dan ook veel bouwprojecten in de ijskast moeten zetten.”

Zijn die plannen inmiddels weer uit de ijskast gehaald?

“Grotendeels wel, maar nooit letterlijk want de woningmarkt was natuurlijk veranderd. Sommige van die projecten zijn inmiddels al helemaal opgeleverd en andere zijn in uitvoering. Andere projecten, met name de wat grotere, gingen terug naar de tekentafel. Vooral de variatie in het aanbod en de snelheid waarmee de woningen gebouwd konden worden, speelde daarin een rol. Maar al die inmiddels gerealiseerde en in aanbouw zijnde nieuwe woningen geven de stad de mogelijkheid om te groeien en daar is ook behoefte aan. Dat geldt overigens ook voor de dorpen Wehl en Gaanderen, die tot onze gemeente behoren.”

‘Het leek alsof er een bord in de grond was gezet waarop groot ‘uitverkoop’ stond’

Ingrid Lambregts

Cv Ingrid Lambregts

• 2014 – heden: wethouder gemeente Doetinchem
• 2020 – heden: lid VNG-commissie Ruimte, Wonen en Mobiliteit
• 2019 – 2025: bestuurslid Gelders Genootschap
• 2011 – 2014: zelfstandig ondernemer
• 2006 – 2011: wethouder gemeente De Ronde Venen
• 2002 – 2006: raadslid en fractievoorzitter CDA in De Ronde Venen
• 1999 – 2006: zelfstandig ondernemer (Interim en training/coaching)
• 1984 – 1999: business unitmanager NCR Nederland
• 1981 – 1984: Nyenrode bedrijfskunde

Was die behoefte aan meer woningen de voornaamste reden voor het opstellen van de groeiambities richting 2036?

“Ja en nee. Doetinchem is een populaire gemeente om te wonen dus de vraag naar woningen is al jaren groot. Gecombineerd met het goede voorzieningenniveau trekken ook mensen uit de regio en het westen naar onze stad. Maar los daarvan hebben we als stadsbestuur zes jaar geleden een visie voor de toekomst ontwikkeld. Wat moeten we nu doen om ervoor te zorgen dat Doetinchem over 50 jaar nog steeds een bruisende centrumgemeente in de Achterhoek is? We hebben in de stad en omliggende regio een krachtig MKB- en bedrijfsleven dat van groot belang is voor de economie in de Achterhoek. Met een sneller vergrijzende samenleving hebben we ook een verantwoordelijkheid om een aantrekkelijke stad voor de nieuwe en jonge medewerkers van die multinationals en andere bedrijven te zijn. We hebben in onze groeiambitie bewust voor 2036 gekozen, dat is het jaar waarin Doetinchem 800 jaar stadsrechten heeft.”

Doetinchem heeft nu iets meer dan 60.000 inwoners. Is de gestelde ambitie in de huidige marktsituatie wel haalbaar?

“Het is een ambitie die bij Doetinchem past en ik ben ervan overtuigd dat er de komende jaren heel veel mogelijk is. We maken steeds nieuwe plannen zodat we continu kunnen doorbouwen. Zo komen er zo’n 2000 nieuwe woningen in het project spoorzone tegen het centrum aan. Huur- en koopwoningen in verschillende prijscategorieën en voor verschillende doelgroepen. De woningbouw in Nederland kent momenteel twee belangrijke showstoppers: stikstof en netwerkcongestie. Doetinchem verkeert in de gelukkige situatie dat we geen last hebben van beperkingen door stikstof. Ook de uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk heeft voor onze woningbouwplannen nog niet tot vertraging geleid.”

Ingrid Lambregts: “Door samen met de omwonenden op te trekken, voorkom je dat mensen de hakken in het zand zetten.” – Foto Raymond Rutting

Blijft dat ook het vooruitzicht voor de komende jaren en geplande bouwprojecten? Of ontkomt Doetinchem uiteindelijk ook niet aan deze ‘bouwvertragers’?

“Van alle bouwplannen die nu in voorbereiding zijn, gaat het in 75% om binnenstedelijke bouw en de rest aan de randen van de stad en twee dorpen. Binnenstedelijk is het netwerk makkelijker uit te breiden. Bovendien komt een deel van die nieuwe woningbouw op locaties waar bedrijven staan of hebben gestaan. Daar is al infrastructuur aanwezig. En aan de randen waar we willen bouwen, hebben we niet te maken met nabijheid van kwetsbare natuurgebieden waardoor we ook daar weinig problemen verwachten.”

Er lijkt een trend te zijn ontstaan waarin omwonenden dreigen een vergunning tot aan de Raad van State aan te vechten. Ze doen dit in de hoop dat de projectontwikkelaar dan met een afkoopsom over de brug komt. Bent u daar niet bang voor?

“Wat ik in de praktijk merk is onze inwoners zich niet zo opstellen, dat past niet binnen de cultuur hier. Maar los daarvan, ik denk dat wij laten zien dat het ook anders kan, want wij zijn met onze woningbouwplannen al jaren niet meer bij de Raad van State geweest.”

Wat is uw geheim?

“Wij hebben er een goede gewoonte van gemaakt om de omwonenden in een zo vroeg mogelijk stadium te betrekken bij een plan. We bieden ze daarmee ook de kans om over bepaalde zaken al aan de voorkant mee te denken. Daarbij betrekken we ook de aannemer en eventueel projectontwikkelaar. Door samen met de omwonenden op te trekken, voorkom je dat mensen de hakken in het zand zetten. Werkt dat altijd? Nee, maar door helder uit te leggen waarom het toch belangrijk is dat de nieuwe woningen er komen, creëren we meestal wel voldoende begrip.”

Kan Doetinchem financieel gezien de ambities ook waarmaken?

“De subsidiepot van het Rijk en de provincies voor woningbouw is erg goed gevuld, alleen je moet wel weten waar je moet zijn. Mede daarom hebben we een subsidiedeskundige in dienst genomen die onze projectteams ondersteunt. Het aanvragen van een subsidie moet vaak binnen een korte termijn en de aanvraag moet aan veel ingewikkelde voorwaarden voldoen. We hebben we afgelopen jaren succesvol een beroep gedaan op verschillende subsidies. Bijvoorbeeld op de regeling Woningbouw op Korte Termijn. Vanuit die regeling hebben we €19,6 miljoen ontvangen. Maar ook op de Woningbouwimpuls (WBI) hebben we succesvol een beroep gedaan. In combinatie met steun vanuit de provincie en landelijke overheid is er voor gemeenten heel veel mogelijk.”

U heeft twee jaar geleden een intentieovereenkomst voor een Flexcity in uw stad met toenmalig minister De Jonge gesloten. Wat is een Flexcity precies?

“Het doel van een Flexcity is het versnellen van gebiedsontwikkeling met behulp van modulaire flexwoningen. In ons geval gaat het om 300 permanente fabrieksmatig gebouwde woningen in de spoorzone bij het NS-station. Daarnaast moeten wij in ons stedenbouwkundig plannen rekening houden met vier locaties waar maximaal 200 extra flexwoningen uit andere gemeenten geplaatst kunnen worden. Flexwoningen waaraan elders tijdelijk geen behoefte of geen ruimte voor is, maar die wel door geëxploiteerd moeten worden. Hierdoor wordt investeren in flexwoningen voor corporaties ook aantrekkelijk.”

‘Ik ben blij dat de gemeenteraad haar rug recht gehouden heeft’

Ingrid Lambregts

Over doelgroepen gesproken, Doetinchem was vorig jaar ook in het nieuws vanwege gewelddadige protesten tegen de komst van een asielzoekerscentrum. Hoe kijkt u daar op terug?

“Ik ben binnen het stadsbestuur ook verantwoordelijk voor de portefeuille asielopvang en huisvesting statushouders. We slagen er tot nu toe altijd in om aan de taakstelling die we elk half jaar krijgen om statushouders te huisvesten te voldoen en daar ben ik trots op. Samen met de woningcorporatie bieden we deze mensen een woning en een thuis. Als het gaat om de opvang van asielzoekers hebben we ons te houden aan de Spreidingswet en daar willen we in Doetinchem ook zeker gehoor aan geven. In opdracht van de provincie Gelderland hebben we een plan opgesteld voor de Achterhoek en dat plan is goedgekeurd. Onderdeel daarvan is dat we in Doetinchem tijdelijk 100 asielzoekers opvangen in een leegstaand kantoorpand. Wij zijn als gemeente met de omwonenden van de beoogde locatie in gesprek gegaan. Een deel van hen was niet blij en gaf aan wel te willen inspreken bij de beeldvormende raad. Dat is ook ieders goed recht. Alleen wat er op de avond van die beeldvormende raad gebeurde, is op geen enkele wijze goed te praten. Laat ik duidelijk zijn, degenen die het stadhuis binnenvielen en twee weken later bij de besluitvormende raad het gemeentebestuur en ambtenaren intimideerden en zo tekeer gingen dat de ME er aan te pas moest komen, hadden niets met de omwonenden te maken. Het was een groep die was opgehitst door mensen die zeggen dat je de opvang van asielzoekers niet hoeft te pikken. De impact van die avond was enorm en ik zie het als dieptepunt. Wij voeren als gemeente een wet uit, niets meer of minder. Ik ben blij dat de gemeenteraad haar rug recht gehouden heeft.”

Wordt u hierin als gemeente voldoende gesteund door de overheid?

“Ik verwacht bij de uitvoering van wetgeving dat gemeenten kunnen rekenen op steun van het Rijk bij het uitvoeren van die wetgeving. Daarnaast verwacht ik dat het kabinet geweld zoals bij ons, maar ook in andere gemeenten in het land, onvoorwaardelijk veroordeelt. Ik moet erkennen dat ik beide zaken wel heb gemist.”

Lees meer artikelen in het digitale magazine