Gemeenten blijven handhaven op vakantiehuizen

Bijna vier op de tien Nederlandse gemeenten treden actief op tegen permanente bewoning van vakantiehuizen. Dat gebeurt ondanks een oproep van demissionair minister Mona Keijzer om bewoners voorlopig niet uit recreatiewoningen te zetten. De praktijk laat zien dat het gemeentelijk beleid sterk uiteenloopt.

Uit een rondvraag van Pointer onder gemeenten blijkt dat handhaving op permanente bewoning nog steeds breed voorkomt, terwijl het kabinet werkt aan tijdelijke versoepeling van de regels. Dat zorgt voor onzekerheid bij bewoners, parkeigenaren en andere betrokken partijen.

Gemeenten handhaven ondanks oproep minister

Van de 243 gemeenten die reageerden op vragen van Pointer, geven 94 aan actief te handhaven op permanente bewoning van vakantiehuizen. Dat komt neer op circa 38% van de ondervraagde gemeenten. Eind 2024 riep minister Keijzer gemeenten nog op om voorlopig niet tot uitzetting over te gaan. Die oproep was bedoeld om de druk op de woningmarkt te verlichten. Gemeenten mogen op dit moment echter nog zelf bepalen of zij handhaven.

Tienduizenden wonen permanent op recreatieparken

Volgens cijfers van het CBS wonen minstens 60.000 mensen het hele jaar door op een recreatiepark. Permanente bewoning van recreatiewoningen is in principe niet toegestaan en gemeenten zijn verantwoordelijk voor toezicht en handhaving. Door de aanhoudende woningnood kiezen steeds meer mensen toch voor een verblijf op een vakantiepark. Dit vergroot de spanning tussen formele regelgeving en de feitelijke woonsituatie.

Voorstel voor tijdelijke legalisering

Minister Keijzer wil permanente bewoning van vakantieparken voor een periode van tien jaar toestaan. De maatregel geldt alleen voor mensen die kunnen aantonen dat zij sinds 16 mei 2024 in hun vakantiewoning wonen. Daarnaast moeten de woningen voldoen aan minimale veiligheids- en gezondheidseisen die ook voor reguliere woningen gelden. De zogenoemde instructieregel treedt naar verwachting begin volgend jaar in werking, tenzij de Eerste of Tweede Kamer bezwaar maakt.

Beperkt draagvlak onder gemeenten

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg zijn kritisch over het plan van de minister. Zij noemen de maatregel onuitvoerbaar, juridisch kwetsbaar en weinig effectief voor het oplossen van de woningnood. Slechts vier gemeenten hebben zich expliciet uitgesproken vóór het voorstel. Veel gemeenten die momenteel niet handhaven, geven aan dat dit vooral komt door gebrek aan capaciteit of omdat zij alleen optreden bij overlast.

Onzekerheid voor bewoners en parkeigenaren

Het uiteenlopende beleid leidt tot onduidelijkheid voor zowel bewoners als eigenaren van vakantieparken. In sommige gevallen worden bewoners al jarenlang gedoogd, terwijl zij elders met handhaving of juridische procedures te maken krijgen. Parkeigenaren worden soms gedwongen zelf op te treden tegen permanente bewoning. Zolang het landelijke kader niet definitief is vastgesteld, blijft de rechtspositie van betrokkenen onzeker.

Snelle prijsstijging vakantiewoningen

Afgelopen zomer steeg de gemiddelde prijs van een vakantiewoning in Nederland naar € 245.000, meldde RTL nieuws toen op basis van cijfers van het Kadaster. Dat is 10% meer dan een jaar eerder. Veel particulieren verkopen hun vakantiewoning vanwege de hogere belastingen. Professionele investeerders kopen er juist meer. Met 10% op jaarbasis stijgt de prijs van vakantiewoningen nog sneller dan die van reguliere koopwoningen.