Splitsen rijtjeshuizen kan half miljoen woningzoekenden helpen

Het splitsen van rijtjeshuizen kan meer dan een half miljoen woningzoekenden aan woonruimte helpen. Dat blijkt uit een studie naar het beter benutten van rijtjeswoningen. Hiervoor moet woningsplitsen vergunningvrij worden, aldus de onderzoekers. 

Ongeveer 42% van de woningvoorraad bestaat uit rijtjeshuizen. Daar is winst te behalen als het gaat om extra woonruimte, staat in de studie Beter benutten bestaande rijtjeswoningen van Platform Woonopgave. Volgens de onderzoekers is er van alles mogelijk, maar komt dat nog nauwelijks van de grond door gebrek aan beleid.

Rijtjeshuizen uit 1960-1980

In bijna 2.500 buurten in Nederland staan rijtjeshuizen die stammen uit de jaren 60, 70 en 80 van de vorige eeuw. Door die te delen of splitsen, ontstaat woonruimte voor 560.000 woningzoekenden binnen de bestaande voorraad.

Volgens de onderzoekers zijn juist die woningen geschikt, omdat destijds bij de bouw vaak rekening is gehouden met toekomstige uitbreidingen. Van de rijtjeshuizen uit 1960-1980 valt bovendien 90% niet onder een wettelijke bescherming of monumentale status. Hierdoor zijn er mogelijkheden voor allerlei vormen van aanbouw of ombouw, die uitgebreid staan omschreven in de studie.

Verticaal of horizontaal splitsen

Het meest voor de hand liggend is een horizontale opdeling tot beneden- en bovenwoning. De benedenwoning is dan als gelijkvloerse ruimte geschikt voor ouderen. Maar ook verticaal splitsen kan een oplossing zijn, vooral bij hoekwoningen. Verder kunnen huiseigenaren denken aan optoppen of het maken van een aanbouw.

Bron: Platform Woonopgave

Eigenaren kunnen woningen ook ombouwen tot meerdere onzelfstandige woonruimtes voor bijvoorbeeld een woongroep. Ze koppelen dit aan faciliteiten zoals gedeelde tuinen, buurtmoestuinen of speeltuinen. De onderzoekers zien bij rijtjeshuizen zelfs mogelijkheden voor mantelwoningen op eigen terrein.

Beter beleid splitsen en delen

Al deze plannen staan of vallen bij duidelijk beleid, geven de onderzoekers aan. Er is nauwelijks lokaal beleid voor woningdelen of -splitsen; dit is zelfs in een kwart van de gemeenten verboden. Voor oplossingen ligt de bal daarom voor een groot deel bij de gemeenten.

Woningdelen en -splitsen moet volgens de studie vergunningsvrij worden, waarbij voorwaarden gelden voor bijvoorbeeld woninggrootte, geluidsisolatie en parkeren. het Rijk moet bijdragen door middel van subsidies.

Meer sociale samenhang

Volgens de onderzoekers biedt het ombouwen van rijtjeshuizen niet alleen oplossingen voor het woningtekort, maar verbetert ook de sociale samenhang in een buurt. Vooral als een huiseigenaar bijvoorbeeld de woning gaat delen met een bekende, of een oudere woningbezitter extra woonruimte maakt voor een jongere. Als een wijk meer bewoners krijgt, kan dat ook leiden tot nieuwe of betere voorzieningen, denken de onderzoekers.

Het onderzoek is uitgevoerd door Platform Woonopgave in samenwerking met International New Town Institute, in opdracht van het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs. Het rapport wordt aangeboden aan de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening.